Buitenplaats Wielborg

Ligging

Dordrecht - Zuidendijk 270

Geschiedenis

Op de plaats waar de Schenkeldijk op Zuidendijk uitkomt was vóór 1652 een wiel ontstaan door een dijkdoorbraak. Kort daarna werd er een een buitenplaats gesticht. De familie Trip kocht in 1673 de hofstede. Zij verkochten het in 1680 aan de Dordste burgemeester Johan van Neurenberg. Hij was getrouwd met Adriana de Sondt. De hofstede bestond toen uit een woonhuis en schuur en recht daar tegenover een 'plantagie', een boomgaard en vijvers.

In 1720 had deze nog een vierkant grondplan. Enige jaren later werd er een langwerpige strook toegevoegd. Aan het wiel, tot rechthoekige vijver omgevormd, werd een statig herenhuis gebouwd.

De buitenplaats was in 1731 een van Dordrechts hoogst aangeslagen buitenplaatsen in de verponding. Het was toen eigendom van de Dordtse burgemeester Johan van Neurenberg.

Na het overlijden van Johannes Mattheus van Neurenberg in 1781, 27 jaar oud, op de buitenplaats laten zijn ouders het huis in 1785 veilen. De buitenplaats wordt op 20 april 1785 gekocht door Jan van den Linden, 'bouwman, wonende onder Dubbeldam' voor 4.900 gulden plus 350 gulden voor de tuinartikelen. Anderhalf jaar later wordt het al doorverkocht aan Embregt van Tol. Hij verkoopt het in 1793 weer. In ruil voor het huis wil hij een oudedagsvoorziening, een levenslange uitkering van 240 gulden per jaar en bij overlijden aan de erfgenamen van de langstlevende een bedrag van 500 gulden. Van Tol is 41 jaar. Koper is Adriaan de Bruyn.

In het begin van de 19e eeuw werd het huis gesloopt. De tuin kreeg in 1873 een nieuwe bestemming als begraafplaats van Dubbeldam annex militaire begraafplaats. De vijver werd gehandhaafd, evenals het toegangshek met gemetselde hekpijlers.

Bewoners

  • 1673 - 1680 familie Trip
  • 1680 - Johan van Neurenberg
  • 1731 - Johan van Neurenberg
  • - 1781 Johannes Mattheus van Neurenberg
  • 1781 - 1785 erven Van Neurenberg
  • 1785 - 1787 Jan van den Linden
  • 1787 - 1793 Embregt van Tol
  • 1793 - Adriaan de Bruyn

Huidige doeleinden

  • Verdwenen

Begraafplaats

Opengesteld

  • Vrij toegankelijk

Bronverwijzing

  • Kastelen en buitenplaatsen in Zuid-Holland
  • Dordrecht van buitenhuizen en lusthoven naar stadsparken.

Foto's © Albert Speelman 2017

@