Buitenplaats Schoonoord

Ligging

's-Graveland - Zuidereinde 46-50 (het oude huis) en Zuidereinde 13 (het nieuwe huis op kavel 18)

Geschiedenis

In 1634, tijdens de loting van de kavels van de 's-Gravelandsepolder, kreeg Abel Mathijnsz. Burgh onder meer kavel 18 toegewezen. Deze kavel werd pas in de 19e eeuw bebouwd met een (heren)huis, waarschijnlijk omdat het lange tijd een eenheid vormde met kavel 19. Deze kavel was namelijk wel bebouwd, onder meer sinds ca. 1759 door de hofstede 'Rondom Welgevallen', later 'Groenlust'. Toen in 1761 de Amsterdamse makelaar Jan Schoonhoven kavel 18 en 19 kocht, stond er dus op kavel 18 geen woonhuis. Jan Schoonhoven had echter in 1761 een perceel verworven (erfpacht) ter hoogte van perceel 18 westelijk van de voormalige Voorweg (nu: Zuidereinde). Op dit smalle perceel tussen de Voorweg en de 's-Gravelandsevaart ten westen van kavel 18 stond toen al een herenhuis. In 1773 verkocht Schoonhoven het huis ten westen van kavel 18 aan de Amsterdamse koopman Joan Hodshon. Schoonhoven verplichtte zich daarbij de vrijstaande tuinmanswoning naast het huis te laten afbreken, een nieuwe, grotere tuinmanswoning aan het herenhuis te laten aanbouwen en tuinmanshuis en herenhuis van een gemeenschappelijke kap te voorzien. Dit verbouwde huis staat nog steeds op het Zuidereinde 46-50. Bij verkoop in 1773 wordt het voor het eerst 'Schoonoord' genoemd.

In 1785 kocht Joan Hodshon ook kavel 18 (oost). Zijn bezitting bestond vanaf 1783 uit drie delen:

- het herenhuis en tuin buiten kavel 18.

- kavel 18 (west) met de bijgebouwen.

- kavel 18 (oost) met bosland.

In 1846 werd de buitenplaats in drie delen verkocht. Hermannus Hendrikus Proper koopt het huis met tuin. Kavel 18 (west) wordt verkocht aan de 's-Gravelandse bakker Anthony van de Koppel en kavel 18 (oost) aan de eigenaar van 'Jagdlust', Benjamin Tra'kranen. Waarschijnlijk liet Van de Koppel op zijn kavel 18 (west) omstreeks 1850 aan de noordzijde van het bestaande tuinmanshuis een nieuwe huis aanbouwen. Dit huis werd in 1878 genoemd als hofstede Schoonoord. In 1870 koopt Van de Koppel ook huis 'Schoonoord' ten westen van het Zuidereinde. Kavel 18 (oost) blijft tot op heden wandelbos. In 1916 en 1917 verhoogde men het huis op kavel 18 (west) met een verdieping en liet men het een en ander van de bijgebouwen afbreken.

Omstreeks 1930 gaf eigenaar G. Leonhardt opdracht het huis (op kavel 18 (west)) helemaal te slopen en ca. 10 meter oostwaarts een nieuw huis te bouwen in Engelse landhuisstijl. Architect was Jan van Erven Dorens.

Huidige doeleinden

  • Particuliere bewoning

Opengesteld

  • Niet toegankelijk

Bronverwijzing

  • Noord-Hollands Arcadia

Foto's

Foto's © Albert Speelman 2017

@