Buitenplaats Bosbeek

Ligging

Heemstede - Glipperdreef 209

Andere benaming

Rustmeer, (Boschbeek, Bosch beek)

Geschiedenis

Deze buitenplaats was in de 17e eeuw in handen van de Haarlemse koopman Jan Lubbertsz. Bus(ch). Hij verkocht de hofstede in 1631 voor ƒ 9.500 aan de Amsterdamse koopman Hendrick Coymans. Het heet dan ‘een woninge en boomgaert mette huysinge en landerijen’ en er was een doolhof en ook nog een vijver.

Zijn zoon, Casper Coijmans, verkocht het aan Coenraat Coijmans voor ƒ 10.000. Zijn zoon Willem Coijmans verkocht het echter op 24 februari 1661 voor ƒ 5.460 aan Edmont Schardinel. Hij gaf zijn buiten de naam Rustmeer.

Na zijn faillissement werden zijn bezittingen door de curator op 12 november 1699 verkocht voor ƒ 4.900 aan mr. Cornelis Bors van Waveren eigenaar van de buitenplaats.

Hij liet het huis Rustmeer afbreken en kort na 1700 een nieuw huis bouwen, dat hij Bosbeek noemde. In 1717 kwam ook Overthoorn in handen van Bors van Waveren. Vanaf dat moment werd Overthoorn samen met Bosbeek verkocht en vererfd.

Zijn dochter Elisabeth Bors van Waveren verkocht op 29 december 1731 de hofstede aan Hendrik Hermans. De omschrijving luidt dan ‘de hofstede Bosbeek of van outs genaamd Rustmeer, met heerenhuysinge, stallinge, koetshuis, ,orangerie, speelhuys en tuynmanswoninge. Met de daarnaast gelegen plaats Meervliet, met de stallinge, waarvan het huis is verkocht en afgebroken, en met Overthoorn daar tegenover gelegen, tezamen groot 28 morgen 308 roeden’.

Op 1 mei 1736 verkoopt Hermans de buitenplaats aan mr Gerrit Aarnout Hasselaar, burgemeester en raad van Amsterdam en sinds 1753 directeur van de Hollandse Maatschappij der Wetenschappen te Haarlem. Hij betaald ƒ 22.500, maar bij de verkoop was dan ook inbegrepen ‘de behangsels in het hetzelve huijs, spiegels en schilderijen in de schoorstenen, beelden, borstbeelden, vassen, piedestallen, zitbanken’ en verder nog ‘stalling, koetshuis, speelhuis, thuynmanswoning, thuynsmansgereedschap, visnetten, vinkenetten en het vinkehuis’. Het interieur van de buitenplaats laat hij verfraaien door de kunstenaar Jacob de Wit.

De weduwe van mr. Gerrit Aarnout Hasselaar legateert de hofstede aan Anna Maria van de Poll, die als weduwe van mr. Lieve Geelvinck het buiten op 12 juni 1784 verkoopt aan John Hope, heer van Nederhorst den Berg, die al in 1767 buitenplaats Groenendaal gekocht had.

 

Het huis van Groenendaal werd, op de centrale koepelruimte na, gesloopt en huis Bosbeek werd voortaan gebruikt als herenhuis voor het verenigde Bosbeek en Groenendaal. Tussen 1784 en 1913 werden Bosbeek en Hope's Groenendaal steeds weer samen verkocht en vererfd. In 1802 verwierf Adrian Elias Hope het volle eigendom over Bosbeek en Groenendaal.

Van 1873 tot 1912 is jonkheer J.B. van Merlen met zijn echtgenote Clasina Alida Visser eigenaar geweest van Bosbeek en Groenendaal. In 1913 kocht de gemeente Heemstede Groenendaal en Bosbeek voor ƒ 300.000 van de erven Van Merlen. Groenendaal werd ingericht als openbaar wandelbos en Bosbeek werd in 1915 verkocht aan de Haarlemse fabrikant jonkheer Charles Frederik van de Poll. Fritz Bernard Eugen Gutman, de eigenaar tussen 1924 en 1944, liet er een garage annex chauffeurswoning bouwen, de later zogenoemde Witte Burcht.

Nadat het huis in de Tweede Wereldoorlog was gebruikt en geplunderd door de Duitse bezetter, was er tussen 1949 en 1951 een psychiatrische inrichting gevestigd van de Broeders van Onze Lieve Vrouwe van Lourdes. De congregatie van de Zusters van de Voorzienigheid kocht de buitenplaats in 1951. Deze liet in 1959/60 een vijfdelig gebouwencomplex bouwen door het Amsterdamse architectenbureau Tholens en Van Steenhardt Carré. Het oude herenhuis werd in de jaren 1978/79 aan de buitenkant gerestaureerd en aan de binnenkant verbouwd.

Bewoners

  • - 1631 Jan Lubbertsz. Bus(ch)
  • 1631 – 1642 Hendrick Coymans
  • 1642 – Casper Coymans
  • - Coenraat Coijmans
  • - 1661 Willem Coijmans
  • 1661 – 1699 Edmond Schardinel
  • 1699 – 1722 Cornelis Bors van Waveren
  • 1722 - 1731 Elisabeth Jacoba Bors van Waveren
  • 1731 – 1736 Hendrik Hermans
  • 1736 – 1766 Gerrit Aarnout Hasselaer x Elisabeth Clignet
  • 1766 – 1776 Elisabeth Clignet
  • 1776 – 1783 Lieve Geelvinck x Anna Maria van de Poll
  • 1783 – 1784 Anna Maria van de Poll
  • 1784 John Hope x Philippina Barbara van der Hoeven
  • 1784 – 1789 Philippina Barbara van der Hoeven
  • 1790 – 1802 Adrian Elias Hope en Henry Philip Hope
  • 1802 – 1834 Adrian Elias Hope
  • 1834 – 1839 Henry Philip Hope
  • 1840 – 1850 Henry Thomas Hope, Adrian Hope en Alexander James Bererforth Hope
  • 1850 – 1863 Adrian John Hope
  • 1864 – 1873 Adrian Elias Hope
  • 1873 – 1912 Jean-Baptiste van Merlen x Clasina Aleida Visser
  • 1913 - 1914 gemeente Heemstede
  • 1915 – 1919 Charles Frederik van de Poll
  • 1919 – 1922 P Smith van Gelder
  • 1924 - 1944 Fritz Bernard Eugen Gutmann
  • - 1950 erfgenamen van Fritz Gutmann
  • 1950 - Congregatie van de Zusters van de Voorzienigheid

Huidige doeleinden

  • Verzorgingstehuis

Opengesteld

  • Niet toegankelijk
  • Toegankelijk voor gasten

Bronverwijzing

  • Noord-Hollands Arcadia
  • Groesbeek, J.W. - Heemstede in de historie - 1972 - pag 61-62
  • Website Librariana ~ Een weblog gewijd aan bibliotheken, boeken en verzamelen alsmede aan historisch Heemstede en Zuid-Kennemerland

     

 

Foto's © Albert Speelman 2018

@