Buitenplaats Boschwijk

Ligging

Wijthmen - Heiligeweg 11

Andere benaming

(Boswijk)

Geschiedenis

De buitenplaats was in de 17e eeuw ontstaan uit een laat-Middeleeuws, agrarisch complex met als centrum een hofstede.

Pas in de 18e eeuw was het echt een buitenplaats geworden. In 1716 kocht hopman Egbert Ridder het goed Ten Busch, gelegen in de buurschap Zalné en leenroerig aan de proosdij der St. Lebuniuskerk te Deventer en breidde dat een jaar later uit met het Alphersgoed. Dit goed lag eveneens in Zalné, maar was leenroerig aan het stift Essen. De goederen werden later verdeeld tussen de broers Berend Hendrik (kreeg Alphersgoed) en Egbert Spaar (kreeg Boschwijk). In 1781 is er voor het eerst sprake van een echte buitenplaats wanneer bij de verdeling van de erfenis van Egbert Spaar aan Rhijnvis Feith "des overledens buitenplaats, genaamd Boswijk, met alles wat daar bij en aangelegen en door de overledene in de boerschap Salne bezeten is geweest". Het had een waarde van ƒ 53.484,00. De huurwaarde van het huis en de opbrengsten van de pachten en het hout bedroegen toen ruim ƒ 1.800,00 jaarlijks.

Rhijnvis Feith (1753-1824) liet het eenvoudige 18e eeuwse huis vergroten om onderdak te kunnen bieden aan zijn talrijke kinderschare, waarmee hij na zijn huwelijk met Ockje Groeneveld ( - 1813) in 1772 gezegend werd.

Het huis heeft in 1809 ernstige schade geleden na een overstroming. Na een dijkdoorbraak op 6 mei 1809, schreef Feith dat de hele buurt overstroomd was, "zoo dat zelfs het water over de vier voeten in mijn huis stond, en ik nu druk bezig ben, met alles te repareren, zoo ver zich dit doen laat, waartoe ik zeker met geen duizend daalders toekom".

Na het overlijden van Rheinvis Feith op 8 februari 1824, kwam de buitenplaats door loting in handen van dr. Everard Eisso Christoffel Feith, nadat men aanvankelijk van plan was geweest om het te laten veilen. Everard had zich als medicus gevestigd te Weener in Ostfriesland, de geboorteplaats van zijn moeder. Allengs vestigde hij zich op Boschwijk. Hij liet de Grote Zaal van het huis tot gang en twee kamers verbouwen.

Na de dood van dr. Everard Feith op 5 januari 1849 werd zijn zoon Ontko Rhijnvis Feith (1823-1883) eigenaar van de buitenplaats. Na zijn overlijden in 1883 volgde zijn neef Everard Oosting, de zoon van zijn zuster Rhijnvisa Feith, hem op. Hij was in getrouwd met jonkvrouwe Anna Geertruida van Holthe tot Echten.

Deze was in 1879 tot zijn enige erfgenaam benoemd. Hij vestigde zich pas definitief in 1909 op de buitenplaats, alwaar hij op 21 juni 1914 overleed.

Na het overlijden van Oosting volgde zijn neef mr. Cornelis Hiddingh, een kleinzoon van mr. Petrus Oosting en Rhijnvisa Feith, hem op als eigenaar. Daarna zouden, na 1918, nog diverse particuliere bewoners op de buitenplaats verblijven.

In 1921 werd het 125 hectare grootte buitenplaats geveild. De houthandelaar Chrétien Theodore Leon Hubert Reynen werd voor een gedeelte eigenaar van het landgoed, waaronder het huis. De meeste bomen werden door hem geveld. Van de gehele tuin aan de westkant van de Heinoseweg bleef niets gespaard.

Het goed werd in 1930 verkocht aan de Zwolse manufacturier Hendrik Bertinus Steen. Na zijn overlijden bewoonde diens weduwe Hendrika Zwerus het huis nog een tijdje, tot het goed in 1950 werd verkocht aan de gemeente Zwollerkerspel.

Het huis wordt de ambtswoning van de burgemeesters C. Slager (tot 1963) en mr. W.J.E. Crommelin (tot 1966). In een van de vleugels wordt de raadszaal ondergebracht. Na opheffing van de gemeente, blijft de laatste burgemeester mr. W. Crommelin en zijn familie het huis particulier bewonen.

Vanaf 1996 is het landgoed weer helemaal in particuliere handen.

Bewoners

  • 1716 - Egbert Ridder
  • - 1781 Berend Hendrik en Egbert Spaar
  • 1781 - 1824 Rhijnvis Feith x Ockje Groeneveld
  • 1824 - 1849 Everard Eisso Christoffel Feith
  • 1849 - 1883 Ontko Rhijnvis Feith
  • 1883 - 1914 Everard Oosting x Anna Geertruida van Holthe tot Echten
  • 1914 - 1918 Cornelis Hidding
  • 1919 – 1921 erfgenamen Hidding
  • 1921 – 1930 Chrétien Theodore Leon Hubert Reynen
  • 1930 – Hendrik Bertinus Steen x Hendrika Zwerus
  • - 1950 Hendrika Zwerus
  • 1950 - gemeente Zwollerkerspel
  • 1997 - A.A. Kiekebelt

Huidige doeleinden

  • Particuliere bewoning

Opengesteld

  • Het huis is niet toegankelijk
  • Het landgoed is vrij toegankelijk

Bronverwijzing

  • Tromp, Heimerick. "Boschwijk: de tuin van de dichter Rhijnvis Feith" uit: Historische Woonsteden & tuinen, nr. 142 (pag. 2-15)
  • Website archieven.nl - Boschwijk te Zwolle (Historisch Centrum Overijssel (HCO))
  • Oude luister in het kerspel. Catalogus van de tentoonstelling over havezathen en buitenplaatsen rond Zwolle

Foto's © Albert Speelman 2019

@